rozwiń ›

Dzieci wymagające diet eliminacyjnych, np. bezglutenowej, bezmlecznej czy innych specjalnych diet ze względu na alergie, wciąż nie mają zapewnionych bezpiecznych posiłków w wielu żłobkach, przedszkolach i szkołach podstawowych. To problem nie tylko żywieniowy, to kwestia bezpieczeństwa, zdrowia i poczucia równości wśród rówieśników.

Skala problemu: ile dzieci wymaga specjalnych diet?

  • 8% dzieci w Polsce (prawie pół miliona) wymaga ścisłego przestrzegania diet eliminacyjnych.
  • Blisko 90% dzieci z celiakią w placówkach edukacyjnych nie otrzymuje ciepłych posiłków.
Reklama

W przedszkolach aż 70% dzieci na diecie bezglutenowej codziennie musi przynosić własne jedzenie z domu. Nie jest to kwestia wyboru czy mody, brak odpowiedniego posiłku może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych, w tym alergii, reakcji anafilaktycznych czy przewlekłych problemów trawiennych.

Codzienne wyzwania dzieci w żłobkach, przedszkolach i szkołach

Dzieci na dietach eliminacyjnych często czują się wykluczone społecznie:

  • jedzą osobno od rówieśników,
  • spędzają wiele godzin bez ciepłego posiłku,
  • odczuwają stres i poczucie „inności”.

Małgorzata Źródlak, prezeska Polskiego Stowarzyszenia Dzieci z Celiakią i na Diecie Bezglutenowej, podkreśla:

„Każdy dzień zwłoki w pracach nad ustawą to kolejny dzień, w którym dziecko jest dyskryminowane i uczy się, że jego potrzeby są mniej ważne od potrzeb innych dzieci i dorosłych.”

Projekt nowelizacji prawa oświatowego, krok w stronę zmiany

W czerwcu 2024 roku posłowie Polski 2050 złożyli projekt nowelizacji Prawa oświatowego i ustawy o opiece nad dziećmi do lat trzech, który ma ujednolicić standardy żywienia dzieci wymagających diet eliminacyjnych.

Główne założenia projektu:

  1. Każda placówka edukacyjna powinna uwzględniać potrzeby dzieci z alergiami i nietolerancjami pokarmowymi.
  2. Zapewnienie bezpiecznych, ciepłych posiłków dla wszystkich dzieci na specjalnej diecie.
  3. Ujednolicenie procedur przygotowywania posiłków w placówkach.

Projekt został cofnięty do uzupełnienia m.in. w kwestii finansowania i skutków regulacji, ale wprowadzenie takich zmian może znacząco poprawić bezpieczeństwo i komfort dzieci w żłobkach, przedszkolach i szkołach.

Dlaczego odpowiednia dieta jest tak ważna?

Spożywanie pokarmów nieodpowiednich dla dziecka z alergią lub nietolerancją może prowadzić do:

  • reakcji alergicznych,
  • problemów trawiennych,
  • zagrożenia życia w przypadku ciężkich alergii,
  • stresu i wykluczenia społecznego.

Dostosowanie diety w placówkach edukacyjnych to kwestia zdrowia, bezpieczeństwa i równego traktowania dzieci.

Co mogą zrobić rodzice i placówki już dziś?

Choć czekamy na ustawowe zmiany, istnieją praktyczne rozwiązania:

  1. Współpraca z dyrekcją i personelem w celu opracowania bezpiecznego menu.
  2. Szkolenia personelu w zakresie przygotowywania posiłków dla dzieci wymagających diet eliminacyjnych.
  3. Korzystanie z porad ekspertów i stowarzyszeń – dostępne wytyczne i gotowe rozwiązania dla placówek edukacyjnych.
  4. Włączenie dzieci w proces edukacji żywieniowej – np. warsztaty o alergiach i zdrowym odżywianiu.

Dostęp do bezpiecznych i odpowiednich posiłków to prawo każdego dziecka

Niezależnie od wieku czy miejsca edukacji. Nowelizacja prawa oświatowego może wprowadzić zmiany systemowe, które zapewnią bezpieczeństwo i komfort dzieci w żłobkach, przedszkolach i szkołach podstawowych. Każde dziecko zasługuje na posiłek dostosowany do jego potrzeb – bo zdrowie i równość nie mogą czekać.