Prawa i obowiązki uczniów wciąż budzą w szkołach wiele wątpliwości - zarówno wśród nauczycieli, jak i rodziców. Ministerstwo Edukacji Narodowej chce to zmienić. Projekt ustawy, który ma uporządkować rozproszone dziś przepisy, przeszedł kolejny etap prac rządowych. Choć dokument zmierza do Sejmu, resort zapowiada dalsze konsultacje z tymi, których zmiany dotyczą najbardziej.
Projekt ustawy o prawach i obowiązkach ucznia po kolejnym etapie prac
Stały Komitet Rady Ministrów przyjął projekt ustawy o prawach i obowiązkach ucznia. To oznacza, że dokument wkrótce trafi pod obrady Rady Ministrów, a następnie do Sejmu. Ministerstwo Edukacji Narodowej podkreśla jednak, że proces konsultacyjny nie został zakończony.
Resort zapowiada dalsze zbieranie opinii nauczycieli, uczniów i rodziców, tym razem za pośrednictwem ankiety udostępnionej na Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej. Formularz będzie dostępny do końca lutego 2026 roku.
MEN: setki opinii, ale to nie koniec konsultacji
Jak przypomina MEN, pierwsze konsultacje projektu odbyły się w lipcu 2025 roku. Wówczas do ministerstwa wpłynęło ponad 700 uwag i opinii od instytucji, organizacji pozarządowych, związków zawodowych oraz przedstawicieli środowiska szkolnego uczniów, rodziców i nauczycieli.
- Zależy nam na tym, aby nowe przepisy były realną odpowiedzią na potrzeby społeczności szkolnej - podkreśla resort w komunikacie, zachęcając do udziału w ankiecie także tych, którzy wcześniej nie wzięli udziału w konsultacjach.
Jak wziąć udział w ankiecie?
Ankieta została udostępniona na Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej, do której dostęp mają wszyscy nauczyciele i uczniowie w Polsce. Po zalogowaniu się na konto szkolne użytkownicy zobaczą specjalne powiadomienie prowadzące do formularza.
MEN zaznacza, że:
- ankieta zawiera 21 pytań z różnymi wariantami odpowiedzi,
- jej wypełnienie zajmuje kilkanaście minut,
- do udziału konieczne jest zalogowanie się na konto szkolne.
Co ma zmienić nowa ustawa?
Projekt ustawy ma przede wszystkim uporządkować kwestie praw i obowiązków uczniów, które obecnie są rozproszone w wielu aktach prawnych. Zdaniem resortu ten brak spójności powoduje niejasności i konflikty w codziennym funkcjonowaniu szkół.
Wśród kluczowych rozwiązań znalazły się m.in.:
- stworzenie jasnego katalogu praw i obowiązków ucznia, dostępnego dla całej społeczności szkolnej,
- powołanie struktury rzeczników praw uczniowskich,
- uregulowanie zasad reagowania na niewłaściwe zachowania uczniów,
- wzmocnienie roli rodziców i uczniów w życiu szkoły.
W praktyce nowe przepisy mają ograniczyć spory w szkołach i ujednolicić zasady, które dziś bywają różnie interpretowane w poszczególnych placówkach.
Obowiązkowe rady szkół od 2028 roku
Jednym z najważniejszych zapisów projektu jest wprowadzenie obowiązku powoływania rad szkół i placówek oświatowych. Zgodnie z planami nowe przepisy miałyby wejść w życie 1 września 2028 roku.
MEN podkreśla, że celem tego rozwiązania jest zwiększenie realnego wpływu społeczności szkolnej, uczniów, rodziców i nauczycieli, na funkcjonowanie placówek oświatowych oraz podejmowane w nich decyzje.
Materiały informacyjne dla uczniów i rodziców
W związku z trwającymi konsultacjami ministerstwo przygotowało także materiały informacyjne w formie broszur. Oddzielne publikacje skierowane są do:
- uczniów,
- rodziców i nauczycieli.
Dokumenty są dostępne zarówno na stronie ankiety, jak i na oficjalnej stronie internetowej MEN.
