rozwiń ›

Cyberprzemoc, czym różni się od „zwykłego” hejtu?

Cyberprzemoc to nie pojedynczy nieprzyjemny komentarz. To powtarzalne, intencjonalne działania, których celem jest poniżenie, ośmieszenie lub zastraszenie drugiej osoby z wykorzystaniem narzędzi cyfrowych. Może przybierać formę obraźliwych wiadomości, publicznego wyśmiewania, rozpowszechniania plotek czy publikowania kompromitujących zdjęć bez zgody.

Reklama

W przeciwieństwie do tradycyjnej przemocy, ta cyfrowa:

  • nie kończy się po powrocie do domu,
  • często odbywa się anonimowo,
  • ozprzestrzenia się błyskawicznie,
  • zostawia trwały ślad w sieci.

Dla ofiary oznacza to poczucie, że nie ma bezpiecznego miejsca.

Dlaczego cyberprzemoc tak mocno dotyka młodych?

Nastolatki są szczególnie wrażliwe na ocenę rówieśników. Ich poczucie własnej wartości dopiero się kształtuje, a akceptacja grupy odgrywa ogromną rolę. Gdy atak następuje publicznie, na forum klasy, pod zdjęciem czy w grupowym czacie, jego siła rażenia jest wielokrotnie większa.

Do tego dochodzi mechanizm internetu: brak bezpośredniego kontaktu twarzą w twarz obniża empatię sprawców. Łatwiej napisać coś, czego nigdy nie powiedziałoby się na głos. Dla ofiary natomiast każde kolejne powiadomienie może oznaczać nową falę stresu.

Skutki, których nie widać od razu

Cyberprzemoc rzadko kończy się na chwilowym smutku. Jej konsekwencje często narastają stopniowo. Uczniowie doświadczający przemocy w sieci mogą:

  • wycofywać się z kontaktów rówieśniczych,
  • mieć problemy z koncentracją i nauką,
  • odczuwać lęk przed szkołą i telefonem,
  • zmagać się z obniżoną samooceną,
  • doświadczać objawów depresyjnych.

Najbardziej niepokojące jest to, że wielu młodych nie mówi o tym nikomu, bo wstydzi się, boi reakcji albo uważa, że „tak już jest”.

Dlaczego uczniowie nie zgłaszają cyberprzemocy?

Milczenie ofiar to jeden z największych problemów. Często wynika ono z przekonania, że:

  • sytuacja i tak się nie zmieni,
  • zgłoszenie pogorszy sprawę,
  • dorośli nie zrozumieją świata online,
  • sami są „winni”, bo coś opublikowali.

To pokazuje, jak ważne jest budowanie zaufania i otwartej komunikacji, zanim pojawi się problem.

Jak reagować, gdy pojawia się cyberprzemoc?

Najgorszą reakcją jest bagatelizowanie. Teksty w stylu „nie przejmuj się” czy „po prostu wyłącz telefon” nie rozwiązują problemu. Skuteczne działanie zaczyna się od uznania, że przemoc w sieci jest realnym doświadczeniem, a nie „wirtualną zabawą”.

Uczeń powinien wiedzieć, że ma prawo:

  • blokować i zgłaszać sprawców,
  • zachowywać dowody (zrzuty ekranu),
  • szukać wsparcia u dorosłych,
  • oczekiwać realnej reakcji szkoły.

Cyberprzemoc nie znika sama, potrzebuje jasnej odpowiedzi.

Rola szkoły i dorosłych - reagować, zanim będzie za późno

Szkoła ma ogromny wpływ na to, czy uczniowie czują się bezpiecznie także online. Jasne procedury, rozmowy na lekcjach wychowawczych, edukacja cyfrowa i szybka reakcja na sygnały przemocy budują poczucie, że problem nie zostanie zignorowany.

Rodzice z kolei powinni być uważni na zmiany w zachowaniu dziecka. Cisza, drażliwość, niechęć do szkoły czy nagłe wycofanie z internetu mogą być sygnałem alarmowym.

Cyberprzemoc to nie „problem internetu”, to problem relacji

Choć narzędziem jest technologia, źródłem cyberprzemocy są emocje, relacje i brak umiejętności radzenia sobie z nimi. Dlatego przeciwdziałanie jej nie polega wyłącznie na blokadach i regulaminach, ale na:

  • uczeniu empatii,
  • rozwijaniu kompetencji społecznych,
  • budowaniu odpowiedzialności za słowo,
  • wzmacnianiu poczucia własnej wartości młodych ludzi.
Reklama

Co dalej?

Cyberprzemoc to jeden z najbardziej bolesnych aspektów życia uczniów w sieci, ale nie jedyny. W kolejnym artykule przyjrzymy się temu, dlaczego media społecznościowe tak silnie uzależniają młodych i jak mechanizmy algorytmów wpływają na ich psychikę.

Bo zrozumienie problemu to pierwszy krok do realnej ochrony.