Ministerstwo Edukacji Narodowej przedstawiło szczegółowe założenia programu edukacja zdrowotna, zdrowie seksualne. Treści zostały rozpisane dla poszczególnych etapów edukacyjnych, tak aby odpowiadały wiekowi uczniów. Zajęcia mają być prowadzone jako osobny, nieobowiązkowy zakres w szkołach, w których realizowana jest edukacja zdrowotna.
Czym będzie edukacja zdrowotna - zdrowie seksualne?
Nowy zakres zajęć ma obejmować wiedzę dotyczącą seksualności człowieka, rozwoju, relacji oraz bezpieczeństwa. W podstawie programowej wskazano, że uczniowie mają otrzymywać informacje „uporządkowane, rzetelne i oparte na źródłach naukowych”, dostosowane do ich wieku.
Program nie ogranicza się wyłącznie do zagadnień biologicznych. Obejmuje także tematykę związaną z ochroną przed zagrożeniami, rozpoznawaniem sytuacji naruszających granice oraz wskazywaniem miejsc, w których można uzyskać pomoc.
Jakie tematy pojawią się w klasach IV-VI?
W młodszych klasach szkoły podstawowej uczniowie mają poznawać podstawowe zagadnienia związane ze zdrowiem seksualnym, dojrzewaniem i bezpieczeństwem.
W klasie IV jednym z tematów będzie pojęcie zdrowia seksualnego oraz jego znaczenie dla rozwoju człowieka. Uczniowie mają również omawiać tzw. „zły dotyk”, czyli sytuacje, w których ktoś przekracza granice intymne drugiej osoby. W ramach tych zajęć dzieci mają uczyć się rozpoznawania takich sytuacji, sposobów reagowania oraz tego, do kogo mogą zwrócić się po pomoc.
W klasie V program obejmuje temat stereotypów płciowych. Uczniowie mają poznawać przykłady stereotypów obecnych w otoczeniu oraz analizować ich wpływ na funkcjonowanie człowieka i relacje społeczne.
Klasa VI ma obejmować zagadnienia dotyczące zapłodnienia, ciąży, porodu, opieki nad niemowlęciem, rodzicielstwa i rodziny. Uczniowie mają poznawać podstawowe informacje dotyczące rozwoju człowieka oraz znaczenia odpowiedzialności w życiu rodzinnym.
Starsze klasy: relacje, przemoc i świadome decyzje
W klasach VII i VIII tematyka ma zostać rozszerzona o zagadnienia związane z okresem dorastania, relacjami oraz bezpieczeństwem. Uczniowie mają omawiać znaczenie komunikacji, szacunku i odpowiedzialności w budowaniu relacji. Program przewiduje również rozmowę o możliwych zagrożeniach związanych z tą sferą życia.
Jednym z tematów w klasie VII będzie przemoc seksualna. Uczniowie mają poznawać jej różne formy, w tym molestowanie seksualne oraz cyberprzemoc. Mają także dowiedzieć się, jak reagować w sytuacji, gdy sami doświadczają przemocy lub gdy dotyczy ona innych osób.
W klasie VIII pojawią się zagadnienia dotyczące świadomej zgody, asertywności, presji rówieśniczej oraz wpływu mediów i internetu na postrzeganie seksualności. Program obejmuje także informacje dotyczące odpowiedzialnego przygotowania do inicjacji seksualnej oraz konsekwencji podejmowania aktywności seksualnej bez odpowiedniej dojrzałości i przygotowania.
Ile godzin zajęć przewidziano?
Wymiar zajęć będzie różnił się w zależności od typu szkoły i klasy.
W szkole podstawowej:
- w klasach IV-VI przewidziano po jednej godzinie zajęć w roku szkolnym,
- w klasach VII-VIII po dwie godziny w roku szkolnym.
W szkołach ponadpodstawowych zajęcia mają być realizowane w wymiarze trzech godzin rocznie w dwóch wybranych klasach.
Rodzice otrzymają informacje o programie
Przed rozpoczęciem realizacji zajęć szkoła ma zorganizować spotkanie informacyjne dla rodziców uczniów niepełnoletnich oraz uczniów pełnoletnich. Za organizację spotkania odpowiada dyrektor szkoły. Jego celem ma być przedstawienie założeń programu oraz sposobu prowadzenia zajęć.
Rodzice uczniów niepełnoletnich będą mogli złożyć pisemną rezygnację z udziału dziecka w zajęciach. Taką możliwość będą mieli również pełnoletni uczniowie, którzy samodzielnie zdecydują o swoim udziale.
Jak mają wyglądać lekcje?
Zgodnie z założeniami zajęcia mają wykorzystywać aktywne metody nauczania. W programie wskazano m.in. pracę w grupach, dyskusje, analizę przykładów, debaty oraz metody warsztatowe.
Podstawa programowa zwraca uwagę na tworzenie atmosfery bezpieczeństwa i szacunku podczas zajęć. Nauczyciel ma dbać o odpowiedni dobór języka, zasady pracy grupowej oraz możliwość uzyskania informacji o dostępnej pomocy.
Kiedy nowe treści pojawią się w szkołach?
Nowa podstawa programowa będzie wdrażana stopniowo od roku szkolnego 2026/2027. W kolejnych latach obejmie następne roczniki uczniów.
W zakresie edukacji zdrowotnej, zdrowia seksualnego nowe treści mają być realizowane już w roku szkolnym 2026/2027 w określonych klasach szkoły podstawowej, a następnie w kolejnych latach zgodnie z harmonogramem wdrażania zmian.
