W Sejmie przeprowadzono drugie czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. Posłowie KO, PSL, Polski 2050 i Lewicy podkreślali, że projekt odpowiada na realne i od dawna sygnalizowane potrzeby systemu oświaty, zgłaszane przez nauczycieli, samorządy i ekspertów zajmujących się finansowaniem oświaty.

"Kwota całkowicie oderwana o rzeczywistości"

Przez ponad 20 lat stawki opłat wnoszonych wydawców wraz z wnioskiem o dopuszczenie podręcznika do użytku szkolnego były zamrożone. Obecnie - jak uznali posłowie, to "kwota całkowicie oderwana o rzeczywistości".

Reklama

Posłowie koalicji rządzącej mówili też, że dzięki podniesieniu kwoty dotacji podręcznikowej szkoły dostaną więcej środków na zakupu podręczników dla uczniów, dzięki czemu będą miały możliwość większego wyboru spośród oferowanych przez wydawców.

Lubnauer: Wydawcy oszczędzali na jakości

Reklama

Wiceministra edukacji Katarzyna Lubnauer powiedziała, że podwyżka dotacji podręcznikowej za czasów rządów PiS nie pokrywała kosztów podręczników. Powodowało to, że wydawcy zaczynali oszczędzać na jakości- zaznaczyła. Jej zdaniem podniesienie kwoty na dotację podręcznikową wspiera mniejsze wydawnictwa, pomoże im się utrzymać.

W projekcie zaproponowano opłaty wnoszone przez wydawców wraz w wnioskiem o dopuszczenie podręcznika do użytku szkolnego mają wynieść od 2800 zł do 14 000 zł. Obecnie wysokość opłat wynosi od 800 zł do 6 000 zł. Jak podaje MEN, w praktyce w przypadku większości podręczników w postaci papierowej opłata wynosi 4800 zł. Całość opłaty wnoszonej przez wydawców przeznaczona jest na wynagrodzenia dla recenzentów, którzy przygotowują opinie.

Zmiana limitów

W projekcie ustawy zaproponowano także zmianę wysokości maksymalnych limitów wydatków z budżetu państwa przeznaczonych na wyposażenie szkół podstawowych w podręczniki, materiały edukacyjne i materiały ćwiczeniowe w 2026 r. i 2027 r. oraz określenie nowych limitów na kolejne 8 lat (2028–2035). Zaproponowano ich wzrost o 20 proc.

Zaproponowano, by w 2026 r. maksymalna kwota dotacji podręcznikowej wynosiła 593 mln zł, w 2027 r. – 625 mln zł, w 2028 r. – 469 mln zł, a w latach kolejnych: 587 mln zł, 617 mln zł, 448 mln zł, 548 mln zł, 573 r., 408 mln zł i 497 mln zł w 2035 r. Z dotacji podręcznikowej, zgodnie z programem "Bezpłatny podręcznik", co trzy lata kupowane są podręczniki dla szkół podstawowych spośród oferowanych przez wydawnictwa. Użyczane są one bezpłatnie użyczane trzem kolejnym rocznikom uczniów. Ćwiczenia i materiały ćwiczeniowe kupowane są co roku.

Dotacja 396 zł na ucznia

MEN proponuje, by w nowym rozporządzeniu Rady Ministrów, które ma być wydane po nowelizacji ustawy, kwota dotacji na wyposażenie szkół w podręczniki, materiały edukacyjne i materiały ćwiczeniowe na podręczniki lub materiały edukacyjne do klas I–III wynosiła 119 zł, a na materiały ćwiczeniowe 66 zł na ucznia. Na podręczniki lub materiały edukacyjne do klasy IV wynosiłaby 222 zł na ucznia. Na podręczniki dla uczniów klas V i VI – 286 zł, a klas VII i VIII – 396 zł na ucznia. Natomiast na materiały ćwiczeniowe do klas IV–VIII miałoby to być 33 zł na ucznia.

Przepisy dotyczące wysokości dotacji podręcznikowej mają wejść w życie dzień po ogłoszeniu nowelizacji w Dzienniku Ustaw, tak by już w kwietniu szkoły mogły skorzystać z wyższej dotacji. Przepisy dotyczące wyższych opłat wnoszonych przez wydawnictwa mają wejść w życie z dniem 1 czerwca 2026 r.