RPO interweniuje w sprawie obowiązujących przepisów
Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich prowadzi postępowanie wyjaśniające dotyczące zasad funkcjonowania samorządów uczniowskich w placówkach kształcących dzieci i młodzież z niepełnosprawnościami. Impulsem do podjęcia działań był wniosek wskazujący, że obowiązujące przepisy ograniczają możliwość uczestnictwa części uczniów w szkolnej samorządności.
Przedstawiciele RPO zwrócili się do Ministerstwa Edukacji Narodowej z prośbą o wyjaśnienie, czy resort planuje zmianę regulacji określających, w jakich typach szkół i placówek samorządy uczniowskie nie są tworzone.
Których placówek dotyczą obecne regulacje?
Obowiązujące rozporządzenie Ministra Edukacji z 26 lipca 2008 r. wskazuje katalog szkół i placówek wyłączonych z obowiązku tworzenia samorządu uczniowskiego. Wśród nich znajdują się m.in. szkoły specjalne przeznaczone dla dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze, specjalne ośrodki wychowawcze oraz ośrodki rewalidacyjno-wychowawcze.
To właśnie te przepisy stały się przedmiotem wątpliwości zgłoszonych do Rzecznika Praw Obywatelskich.
Wnioskodawcy mówią o wykluczeniu uczniów
Osoby, które zwróciły się do RPO, podkreślają, że obowiązujące rozwiązania mogą naruszać zasadę równego traktowania uczniów z niepełnosprawnościami. Ich zdaniem brak możliwości tworzenia samorządów uczniowskich pozbawia młodych ludzi wpływu na funkcjonowanie szkoły oraz ogranicza ich udział w procesach związanych z reprezentowaniem społeczności uczniowskiej.
W ocenie autorów wniosku takie przepisy prowadzą do wykluczenia części uczniów z aktywności obywatelskiej już na etapie edukacji, mimo że samorząd uczniowski pełni ważną rolę w rozwijaniu kompetencji społecznych, odpowiedzialności i współpracy.
Postulaty zmian pojawiły się już wcześniej
Temat dostępności samorządów uczniowskich dla uczniów z niepełnosprawnościami nie pojawił się po raz pierwszy. Był już poruszany podczas konsultacji publicznych dotyczących zmian w Prawie oświatowym.
Zastrzeżenia do obowiązujących przepisów zgłaszały zarówno Rzeczniczka Praw Dziecka, jak i organizacje pozarządowe działające na rzecz osób z niepełnosprawnościami. Wśród najważniejszych postulatów znalazło się objęcie obowiązkiem tworzenia samorządów również tych placówek, które obecnie zostały z tego wyłączone.
Zdaniem uczestników konsultacji umożliwiłoby to większy udział uczniów w życiu szkoły i lepszą realizację zasady równego traktowania.
MEN ma odnieść się do możliwości nowelizacji
W wystąpieniu skierowanym do Ministerstwa Edukacji Narodowej zastępczyni dyrektora Zespołu ds. Równego Traktowania w Biurze RPO Anna Mikołajczyk zwróciła się z pytaniem, czy resort rozważa nowelizację obowiązującego rozporządzenia.
RPO oczekuje również stanowiska ministerstwa w sprawie ewentualnej zmiany katalogu szkół i placówek, w których obecnie nie funkcjonują samorządy uczniowskie. Odpowiedź MEN może pokazać, czy resort planuje dostosowanie przepisów do zgłaszanych od lat postulatów dotyczących zwiększenia udziału uczniów z niepełnosprawnościami w życiu szkolnej społeczności.
FAQ
Dlaczego RPO zwrócił się do MEN?
Rzecznik Praw Obywatelskich prowadzi postępowanie wyjaśniające po otrzymaniu wniosku wskazującego, że część uczniów z niepełnosprawnościami jest wyłączona z możliwości uczestniczenia w samorządzie uczniowskim.
Jakie placówki nie mają obowiązku tworzenia samorządu uczniowskiego?
Zgodnie z obowiązującym rozporządzeniem są to m.in. wybrane szkoły specjalne, specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze, specjalne ośrodki wychowawcze oraz ośrodki rewalidacyjno-wychowawcze.
Czego domagają się wnioskodawcy?
Postulują zmianę przepisów, aby uczniowie z niepełnosprawnościami mogli uczestniczyć w samorządności szkolnej na takich samych zasadach jak pozostali uczniowie.
Czy pojawiły się już propozycje zmian?
Tak. Podczas konsultacji zmian w Prawie oświatowym podobne postulaty zgłaszały m.in. Rzeczniczka Praw Dziecka oraz organizacje pozarządowe.
O co RPO pyta Ministerstwo Edukacji?
Biuro RPO chce wiedzieć, czy MEN planuje nowelizację rozporządzenia oraz zmianę wykazu placówek, w których obecnie nie tworzy się samorządów uczniowskich.
