Monitorowanie szkół ma wrócić do systemu nadzoru
Ministerstwo Edukacji przygotowało projekt zmian w rozporządzeniu dotyczącym nadzoru pedagogicznego. Najważniejszą propozycją jest przywrócenie monitorowania, które ma ponownie stać się jedną z form sprawdzania funkcjonowania szkół i placówek oświatowych.
Obecnie nadzór pedagogiczny opiera się na dwóch filarach - kontroli oraz wspomaganiu. Po zmianach do tego katalogu ponownie dołączy monitorowanie, które zostało usunięte z przepisów po roku szkolnym 2020/2021.
Dlaczego resort chce przywrócić monitorowanie?
W uzasadnieniu projektu Ministerstwo Edukacji wskazuje, że rezygnacja z monitorowania utrudniła regularne pozyskiwanie informacji o funkcjonowaniu szkół. W praktyce kuratoria częściej musiały wszczynać formalne kontrole, nawet wtedy, gdy wystarczyło jedynie zebranie danych i ich analiza.
Resort podkreśla, że nowe rozwiązanie ma umożliwić wcześniejsze rozpoznawanie problemów oraz ocenę zjawisk zachodzących w placówkach, zanim konieczne będzie przeprowadzenie kontroli.
Jakie informacje będą zbierały kuratoria?
Projekt zakłada, że monitorowanie obejmie działalność dydaktyczną, wychowawczą i opiekuńczą szkół, a także inne zadania wynikające ze statutów placówek.
Dodatkowo kuratoria będą mogły gromadzić informacje dotyczące wypadków oraz innych zdarzeń nadzwyczajnych. Według ministerstwa pozwoli to stworzyć skuteczniejszy system analizowania sytuacji występujących w szkołach w całym kraju oraz szybciej reagować na pojawiające się zagrożenia.
Szkoły przekażą dane przez platformę elektroniczną
Monitorowanie nie zastąpi kontroli i nie będzie służyło ocenie zgodności działania szkoły z przepisami prawa. Jego celem ma być przede wszystkim zbieranie danych oraz identyfikowanie niepokojących trendów.
Dyrektorzy będą przekazywać wymagane informacje za pomocą elektronicznej platformy nadzoru pedagogicznego. Dane mają trafiać do specjalnych arkuszy lub formularzy przygotowanych dla konkretnego zakresu monitorowania.
Dyrektor będzie miał trzy dni na przygotowanie
Jeżeli monitorowanie zostanie ujęte w planie nadzoru pedagogicznego kuratora oświaty, dyrektor szkoły otrzyma zawiadomienie co najmniej trzy dni przed rozpoczęciem działań.
Dokument będzie zawierał termin oraz zakres monitorowania. Kuratorzy mają korzystać z jednolitych arkuszy zatwierdzonych przez ministra edukacji. Sam plan nadzoru będzie określał również, jakie typy szkół zostaną objęte monitorowaniem oraz ile placówek zostanie nim objętych.
Więcej obowiązków dla dyrektorów
Projekt rozszerza także zadania dyrektorów w zakresie wewnętrznego nadzoru pedagogicznego.
Każdy dyrektor będzie zobowiązany prowadzić monitorowanie pracy szkoły oraz uwzględnić jego zakres w rocznym planie nadzoru pedagogicznego. W praktyce oznacza to konieczność dodatkowego planowania, dokumentowania oraz analizowania funkcjonowania placówki.
Może to również przełożyć się na częstsze zbieranie informacji od nauczycieli dotyczących wybranych obszarów działalności szkoły.
Kontrole mają odbywać się w bardziej cyfrowej formie
Projekt przewiduje także uproszczenie procedur związanych z kontrolami. Protokoły będzie można sporządzać elektronicznie i podpisywać kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub podpisem osobistym.
Jednocześnie zniknie obowiązek parafowania każdej strony papierowego protokołu, co ma usprawnić obieg dokumentów i ograniczyć formalności.
W kuratoriach pojawi się nowe stanowisko
Projekt przewiduje również utworzenie stanowiska głównego wizytatora.
Ministerstwo argumentuje, że nowe stanowisko ma odpowiadać rosnącej liczbie skomplikowanych spraw prowadzonych przez kuratoria oraz stworzyć bardziej przejrzystą ścieżkę rozwoju zawodowego dla wizytatorów.
Kiedy nowe przepisy wejdą w życie?
Zgodnie z projektem rozporządzenia nowe zasady mają obowiązywać od 1 września 2026 roku.
Plany nadzoru pedagogicznego przygotowane na rok szkolny 2026/2027 będą musiały zostać dostosowane do nowych przepisów najpóźniej do 15 września 2026 roku. Obecnie projekt znajduje się na etapie konsultacji, dlatego jego ostateczny kształt może jeszcze ulec zmianie.
FAQ
Czy monitorowanie zastąpi kontrole w szkołach?
Nie. Ministerstwo Edukacji podkreśla, że monitorowanie będzie uzupełnieniem obecnego systemu nadzoru. Kontrole nadal będą prowadzone w celu sprawdzenia zgodności działania szkoły z obowiązującymi przepisami.
Ile czasu na przygotowanie otrzyma dyrektor szkoły?
Projekt przewiduje, że dyrektor zostanie poinformowany o planowanym monitorowaniu co najmniej trzy dni przed jego rozpoczęciem.
Jakie informacje będą zbierane podczas monitorowania?
Kuratoria będą analizować m.in. działalność dydaktyczną, wychowawczą i opiekuńczą szkół, a także informacje dotyczące zdarzeń nadzwyczajnych oraz innych obszarów funkcjonowania placówek.
Od kiedy mają obowiązywać nowe przepisy?
Jeżeli projekt zostanie przyjęty bez zmian, nowe regulacje wejdą w życie 1 września 2026 roku.
