rozwiń ›

Nowa podstawa programowa w przedszkolach, większy nacisk na rozwój i higienę cyfrową

Od 1 września 2026 roku zacznie obowiązywać nowa podstawa programowa wychowania przedszkolnego. Obejmie ona wszystkie dzieci uczęszczające do przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych oraz innych form wychowania przedszkolnego.

Reklama

Jak podkreśla Ministerstwo Edukacji, zmiany mają koncentrować się na najważniejszych celach edukacji przedszkolnej, czyli wspieraniu rozwoju psychicznego, społecznego i fizycznego dzieci oraz budowaniu ich kompetencji potrzebnych na kolejnych etapach nauki.

Jednym z nowych priorytetów ma być higiena cyfrowa. W praktyce oznacza to ograniczenie korzystania z narzędzi ekranowych w pracy z dziećmi. Nauczyciele będą mogli używać ich jedynie wtedy, gdy będzie to uzasadnione celami dydaktycznymi.

Nowością w edukacji przedszkolnej będą także doświadczenia edukacyjne. Mają one rozwijać u dzieci poczucie sprawczości, umiejętności komunikacyjne oraz zdolność współpracy z innymi.

Reklama

Szkoła podstawowa, więcej kompetencji przyszłości i nowe podejście do nauczania

Zmiany obejmą również podstawę programową w szkołach podstawowych. W klasach I–III nauczanie ma być skoncentrowane przede wszystkim na rozwijaniu tzw. kompetencji fundamentalnych.

Chodzi o kompetencje językowe, matematyczne, cyfrowe oraz ruchowe. Równocześnie większy nacisk ma zostać położony na kompetencje przekrojowe, takie jak rozwiązywanie problemów, współpraca, kreatywność, myślenie krytyczne oraz umiejętność dbania o własny rozwój.

W klasach IV–VIII uczniowie nadal będą uczyć się tradycyjnych przedmiotów, jednak część treści zostanie uporządkowana w ramach sześciu interdyscyplinarnych modułów tematycznych.

Są to moduły dotyczące bezpieczeństwa i obrony, mediów, filozofii, ekonomii i finansów, klimatu oraz kultury. Według resortu edukacji takie rozwiązanie ma pomóc uczniom lepiej rozumieć złożone zjawiska współczesnego świata i łączyć wiedzę z różnych dziedzin.

W niektórych przedmiotach pojawią się również wymagania do wyboru. O tym, które z nich będą realizowane podczas zajęć, zdecyduje nauczyciel. Co ważne, te elementy nie będą uwzględniane podczas egzaminu ósmoklasisty.

Nauka przez działanie, doświadczenia edukacyjne w szkołach

Wraz z nową podstawą programową w szkołach pojawią się także doświadczenia edukacyjne. Będą to zajęcia o bardziej praktycznym charakterze, których celem jest rozwijanie kompetencji społecznych i interpersonalnych uczniów.

Ministerstwo Edukacji podkreśla, że uczniowie powinni częściej uczyć się poprzez działanie, eksperymentowanie i rozwiązywanie konkretnych problemów. Takie podejście ma lepiej przygotować młodych ludzi do funkcjonowania w dynamicznie zmieniającym się świecie.

Jednocześnie resort zaznacza, że w zakresie edukacji zdrowotnej oraz wychowania fizycznego podstawa programowa pozostaje bez zmian.

Wprowadzanie nowych przepisów będzie odbywać się stopniowo. Od września 2026 roku obejmą one uczniów klas I oraz IV szkoły podstawowej. W kolejnych latach reforma będzie rozszerzana na następne roczniki.

Zmiany także dla uczniów z niepełnosprawnościami

Nowa podstawa programowa obejmie również uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym.

Program został opracowany z wykorzystaniem funkcjonalnego podejścia do edukacji oraz modelu biopsychospołecznego. Uwzględnia także założenia Międzynarodowej Klasyfikacji Funkcjonowania, Niepełnosprawności i Zdrowia.

Zmiany obejmują m.in. nową hierarchię celów kształcenia oraz rozszerzenie treści związanych z edukacją zdrowotną i społeczną. Większy nacisk położono także na rozwijanie kompetencji językowych, matematycznych i cyfrowych, a także kształtowanie postaw społecznych i etycznych.

Więcej godzin i nowe przedmioty w szkołach podstawowych

Reforma obejmuje również zmiany w ramowych planach nauczania. W edukacji wczesnoszkolnej zwiększy się tygodniowy wymiar obowiązkowych zajęć. Dotychczas uczniowie mieli 20 godzin lekcyjnych, po zmianach będzie to 21 godzin.

W klasach IV-VI pojawi się nowy przedmiot przyroda, realizowany w wymiarze trzech godzin tygodniowo w każdej klasie.

Technika zostanie natomiast zastąpiona zajęciami praktyczno technicznymi. Nowy przedmiot ma być prowadzony przez dwie godziny tygodniowo i będzie koncentrować się na rozwijaniu praktycznych umiejętności uczniów.

W klasach VI i VII pojawi się także edukacja obywatelska. Zastąpi ona dotychczasową wiedzę o społeczeństwie, która była realizowana w klasie VIII.

Zwiększy się również liczba godzin pozostających do dyspozycji dyrektora szkoły. Dotychczas były to cztery godziny, po zmianach będzie ich sześć. Dyrektorzy będą mogli przeznaczyć je m.in. na rozwijanie kompetencji językowych, matematycznych, cyfrowych lub ruchowych uczniów.

Tydzień projektowy w szkołach, uczniowie będą rozwiązywać realne problemy

Jedną z najbardziej widocznych zmian będzie wprowadzenie obowiązkowego tygodnia projektowego.

W jego trakcie uczniowie będą realizować projekty edukacyjne polegające na rozwiązaniu konkretnego problemu. Celem jest odejście od biernego przyswajania wiedzy na rzecz aktywnego uczenia się poprzez działanie.

Tydzień projektowy ma być wprowadzany stopniowo. Początkowo obejmie tylko część klas, a docelowo, od roku szkolnego 2030/2031, będzie realizowany we wszystkich klasach IV-VIII szkoły podstawowej.

Instytut Badań Edukacyjnych przygotowuje specjalny poradnik dla szkół, który ma pomóc nauczycielom w organizacji i prowadzeniu takich projektów.