Dziennik Gazeta Prawana logo

Matura 2026: Co będzie na maturze z języka polskiego? Oto zagadnienia

dzisiaj, 07:00
Ten tekst przeczytasz w 3 minuty
Matura
Matura/Shutterstock
Matura 2026 z języka polskiego na poziomie podstawowym odbędzie się 4 maja. Egzamin w Formule 2023 potrwa 240 minut i wymaga zdobycia minimum 18 punktów (30 proc.), aby uzyskać pozytywny wynik. W arkuszu CKE znajdą się zadania sprawdzające znajomość motywów biblijnych, antycznych oraz wielkich dzieł romantyzmu i współczesności. Ważną nowością są zmiany w ortografii obowiązujące od 1 stycznia 2026 roku.

Centralna Komisja Egzaminacyjna wyznaczyła konkretne terminy dla wszystkich części egzaminu:

  • 4 maja 2026 (poniedziałek): Egzamin pisemny na poziomie podstawowym (godz. 9:00).
  • 4 – 21 maja: Cała sesja egzaminów pisemnych.
  • 7 – 30 maja: Egzaminy ustne z języka polskiego.
  • 1 – 16 czerwca: Terminy dodatkowe dla osób, które nie mogły przystąpić do matury w maju.
  • 8 lipca: Oficjalne ogłoszenie wyników.
  • 24 – 25 sierpnia: Egzaminy poprawkowe.
  • 11 września: Wyniki egzaminów poprawkowych.

Struktura egzaminu. Co znajdziesz w arkuszu?

Pisemna matura na poziomie podstawowym składa się z dwóch głównych części. Na rozwiązanie całości masz 240 minut.

1. Test (maksymalnie 60 punktów)

Język polski w użyciu: Czytanie dwóch tekstów ze zrozumieniem, argumentowanie i stworzenie notatki syntetyzującej. CKE przygotuje tu od 5 do 7 zadań.

Test historycznoliteracki: Od 6 do 15 zadań sprawdzających wiedzę o epokach i lekturach od antyku po współczesność.

2. Wypracowanie

Wybierasz jeden z dwóch tematów (tekst argumentacyjny). Musisz napisać minimum 300 wyrazów. Nie otrzymasz wskazanej konkretnej lektury – sam wybierasz utwór z listy obowiązkowej, który najlepiej pasuje do Twojej argumentacji.

Pełna lista lektur obowiązkowych (Poziom podstawowy)

Musisz znać te utwory, ponieważ pojawią się w teście historycznoliterackim oraz na egzaminie ustnym:

  • Antyk i Biblia: fragmenty Ksiąg: Rodzaju, Hioba, Koheleta, Psalmów, Apokalipsy św. Jana oraz Pieśń nad Pieśniami; Mitologia (Jan Parandowski); Iliada (Homer); Antygona (Sofokles).
  • Średniowiecze: Lament świętokrzyski; Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią; Pieśń o Rolandzie.
  • Renesans, Barok, Oświecenie: Makbet (Szekspir); Skąpiec (Molier); wybrane satyry (Krasicki).
  • Romantyzm: Dziady cz. III oraz wybrane ballady (w tym Romantyczność) Mickiewicza.
  • Realizm i Naturalizm: Lalka (Prus); Potop (Sienkiewicz); Zbrodnia i kara (Dostojewski).
  • Młoda Polska: Wesele (Wyspiański); Chłopi (Reymont – fragmenty).
  • XX wiek i Współczesność: Przedwiośnie (Żeromski); Ferdydurke (Gombrowicz); Proszę państwa do gazu (Borowski); Inny świat (Herling-Grudziński); Zdążyć przed Panem Bogiem (Krall); Dżuma (Camus); Rok 1984 (Orwell); Tango (Mrożek); Górą „Edek” (Nowakowski); Miejsce (Stasiuk); Profesor Andrews w Warszawie (Tokarczuk); Podróże z Herodotem (Kapuściński).

Przypomnienie ze szkoły podstawowej (mogą pojawić się z fragmentem tekstu): Bajki (Krasicki), Dziady cz. II i Pan Tadeusz (Mickiewicz), Zemsta (Fredro), Balladyna (Słowacki).

Poziom rozszerzony. Dodatkowe lektury

Jeśli wybierzesz polski jako przedmiot dodatkowy, musisz opanować także:

  • Odyseję (Homer) i Boską Komedię (Dante).
  • Treny (Kochanowski – jako cykl) oraz Hamleta (Szekspir).
  • Kordiana (Słowacki).
  • Powieść europejską (Balzac, Dickens, Gogol lub Flaubert).
  • Proces (Kafka), Mistrza i Małgorzatę (Bułhakow), Szewców (Witkacy).
  • Sklepy cynamonowe (Schulz), Małą Apokalipsę (Konwicki).
  • Eseje Herberta i Herlinga-Grudzińskiego.

Jawne pytania i kluczowe motywy (Egzamin ustny)

Podczas egzaminu ustnego wylosujesz jedno zadanie z listy pytań jawnych. Skupiają się one na najważniejszych motywach:

  • Cierpienie i Los: Cierpienie niezawinione (Hiob), heroizm wobec losu, człowiek wobec przeznaczenia.
  • Władza i Społeczeństwo: Wpływ władzy na człowieka, konflikt pokoleń (Tango), obraz społeczeństwa (Wesele).
  • Wartości i Etyka: Wina i kara, moralna odpowiedzialność (Makbet), walka dobra ze złem.
  • Historia i Polska: Mesjanizm, losy młodzieży pod zaborami, wizje odbudowy państwa (Przedwiośnie).
  • Doświadczenia Graniczne: Wojna i totalitaryzm (Inny świat, Rok 1984), zachowanie godności w sytuacjach skrajnych.

Ważne zmiany. Nowa ortografia 2026

Od 1 stycznia 2026 roku obowiązują nowe zasady ortograficzne. Najważniejszą zmianą dla maturzystów jest łączne pisanie partykuły "nie" z imiesłowami przymiotnikowymi (np. niepiszący, niezrobiony). Błędy w tym zakresie mogą wpłynąć na Twoją punktację z poprawności językowej.

Inne utwory do wypracowania (Opcjonalne)

W wypracowaniu możesz odwołać się również do innych tekstów zgodnych z podstawą programową 2018, takich jak:

  • Legenda o św. Aleksym, Kwiatki św. Franciszka, Kronika polska Galla Anonima.
  • Odprawa posłów greckich (Kochanowski), Kazania sejmowe (Skarga), Pamiętniki Paska.
  • Romeo i Julia (Szekspir), Konrad Wallenrod (Mickiewicz), Gloria Victis (Orzeszkowa).
  • Katedra (Dukaj), Madame (Libera).
Copyright
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję
Źródło dziennik.pl
Zapisz się na newsletter
Świadczenia, emerytury, podatki, zmiany przepisów, newsy gospodarcze... To wszystko i wiele więcej znajdziesz w newsletterze Dziennik Radzi. Chcesz się dowiedzieć, kto może przejść na wcześniejszą emeryturę? A może jakie ulgi można odliczyć od podatku? Kto może otrzymać środki w ramach renty wdowiej? Zapisz się do naszego newslettera i bądź na bieżąco!

Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich

Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj