RPO zwraca uwagę na skutki zmian w organizacji religii
Rzecznik Praw Obywatelskich Marcin Wiącek skierował do premiera pismo w sprawie zmian dotyczących organizacji lekcji religii w szkołach. Jak podkreśla, ograniczenie liczby godzin bez wcześniejszych działań osłonowych może rodzić wątpliwości w kontekście ochrony praw pracowniczych.
Interwencja RPO jest związana z brakiem odpowiedzi Ministerstwa Edukacji Narodowej na wcześniejsze zapytania dotyczące reformy systemu nauczania religii.
Obawy o miejsca pracy katechetów
Wcześniejsze analizy, na które powołuje się Rzecznik, wskazują, że ograniczenie religii do jednej godziny tygodniowo może oznaczać utratę pracy dla ponad 10 tysięcy katechetów. Część z nich mogłaby także zmierzyć się z istotnym zmniejszeniem wymiaru etatu.
Do Biura RPO miały trafiać również skargi nauczycieli religii, którzy zwracali uwagę na trudności z przekwalifikowaniem się w krótkim czasie oraz brak realnego wsparcia w procesie zmian zawodowych.
Spór o konstytucyjne podstawy nauczania religii
Rzecznik przypomina również, że prawo do nauki religii w szkołach publicznych wynika z konstytucyjnej ochrony wolności sumienia i wyznania. W jego ocenie regulacje dotyczące tej kwestii powinny mieć rangę ustawową, a nie być kształtowane wyłącznie rozporządzeniami.
To - jak wskazuje RPO - rodzi pytania o granice kompetencji wprowadzania zmian w systemie edukacji.
Brak odpowiedzi resortu i interwencja u premiera
Po braku reakcji ze strony Ministerstwa Edukacji Narodowej, Rzecznik ponowił swoje wystąpienie. Jednak - jak wynika z jego relacji - również nie doczekał się odpowiedzi.
W związku z tym sprawa została skierowana bezpośrednio do premiera Donalda Tuska z prośbą o interwencję i zobowiązanie resortu edukacji do zajęcia stanowiska.
RPO podkreśla, że brak odpowiedzi utrudnia prowadzenie dalszych działań i wyjaśnienie problemu zgłaszanego przez obywateli.
Nowe zasady organizacji lekcji religii
Od 1 września obowiązują zmienione zasady dotyczące religii i etyki w szkołach. Zajęcia odbywają się w wymiarze jednej godziny tygodniowo i mogą być planowane bezpośrednio przed lub po obowiązkowych lekcjach.
Wyjątek stanowią klasy, w których wszyscy uczniowie deklarują udział w religii lub etyce.
Dodatkowo od roku szkolnego 2024/2025 możliwe jest tworzenie grup międzyoddziałowych. Ocena z tych zajęć nie jest wliczana do średniej na świadectwie.
FAQ
Dlaczego RPO interweniuje w sprawie religii w szkołach?
Rzecznik zwraca uwagę na możliwe skutki prawne i społeczne ograniczenia liczby godzin religii.
Czy zmniejszenie liczby lekcji religii może wpłynąć na zatrudnienie?
Według danych przywoływanych przez RPO, może to dotyczyć nawet ponad 10 tys. katechetów.
Do kogo RPO skierował swoje pismo?
Najpierw do MEN, a po braku odpowiedzi - bezpośrednio do premiera.
Czy religia nadal jest w szkołach obowiązkowa?
Nie. Uczniowie wybierają między religią a etyką.
Ile godzin religii obowiązuje obecnie?
Jedna godzina tygodniowo.
Czy ocena z religii wpływa na średnią?
Nie, nie jest wliczana do średniej ocen.