Zakaz telefonów w szkołach. Czy to skuteczna recepta na problemy uczniów?
Dyskusja o ograniczeniu korzystania ze smartfonów przez uczniów trwa od miesięcy. Zwolennicy zakazu przekonują, że telefony rozpraszają podczas lekcji, utrudniają koncentrację i wpływają na relacje rówieśnicze. Najnowszy raport „Internet dzieci 2026” pokazuje jednak, że problem jest znacznie bardziej złożony.
Autorzy badania podkreślają, że choć uporządkowanie zasad korzystania z telefonów w szkołach jest potrzebne, samo odebranie uczniom dostępu do smartfonów podczas zajęć nie doprowadzi do znaczącego ograniczenia ich obecności w sieci.
Ile czasu dzieci spędzają w internecie?
Z danych przedstawionych w raporcie wynika, że aż 81 proc. dzieci w wieku od 7 do 14 lat regularnie korzysta z internetu. Co więcej, średni dzienny czas aktywności online wynosi w tej grupie 4 godziny i 25 minut.
To wynik wyższy niż w wielu starszych grupach wiekowych, w tym wśród dorosłych użytkowników sieci. Oznacza to, że internet stał się nieodłącznym elementem codzienności najmłodszych, wpływając zarówno na sposób spędzania wolnego czasu, jak i na proces nauki oraz budowanie relacji społecznych.
Streaming zamiast nauki
Najwięcej czasu dzieci poświęcają na oglądanie materiałów w serwisach streamingowych. Średnio zajmuje to niemal dwie godziny dziennie.
Zupełnie inaczej wygląda sytuacja w przypadku aktywności edukacyjnych. Według autorów raportu dzieci przeznaczają na korzystanie z internetowych narzędzi edukacyjnych zaledwie około sześciu minut dziennie.
Eksperci zwracają uwagę, że platformy edukacyjne są wykorzystywane głównie wtedy, gdy wymaga tego szkoła lub konkretne zadanie. Nie stanowią natomiast stałego elementu codziennej aktywności młodych użytkowników internetu.
Szkoła odpowiada za niewielką część czasu ze smartfonem
Jednym z najważniejszych wniosków płynących z raportu jest analiza czasu korzystania ze smartfonów w godzinach szkolnych.
Badacze wyliczyli, że w dni robocze jedynie około 18 proc. całego czasu spędzanego przez dzieci ze smartfonem przypada na godziny lekcyjne. W skali miesiąca udział ten spada do około 13 proc.
Oznacza to, że zdecydowana większość aktywności mobilnej odbywa się po zakończeniu zajęć szkolnych, w domu lub podczas czasu wolnego. Zdaniem ekspertów pokazuje to, że zakazy obowiązujące wyłącznie na terenie placówek edukacyjnych mogą przynieść jedynie ograniczone efekty.
Potrzebna edukacja cyfrowa i alternatywa dla ekranów
Autorzy raportu podkreślają, że kluczowe znaczenie ma nie tylko regulowanie dostępu do urządzeń, ale przede wszystkim uczenie dzieci odpowiedzialnego korzystania z technologii.
Specjaliści wskazują, że młodzi użytkownicy internetu powinni zdobywać wiedzę na temat funkcjonowania mediów społecznościowych, mechanizmów przyciągania uwagi stosowanych przez platformy oraz zagrożeń związanych z dezinformacją czy cyberprzemocą.
Równie ważne jest tworzenie atrakcyjnych form spędzania czasu poza światem cyfrowym. Zajęcia sportowe, rozwijanie zainteresowań, aktywność społeczna czy kontakt z rówieśnikami mogą skutecznie ograniczać potrzebę ciągłego korzystania z ekranów.
Nauczyciele mają do odegrania ważną rolę
Eksperci przygotowujący raport zwracają również uwagę na odpowiedzialność szkół i nauczycieli. Zalecają, by komunikacja szkolna nie była przenoszona na platformy, które formalnie nie są przeznaczone dla młodszych dzieci.
W przypadku starszych uczniów nauczyciele powinni natomiast rozwijać kompetencje cyfrowe, uczyć krytycznego myślenia oraz pokazywać, jak samodzielnie oceniać wiarygodność informacji pojawiających się w sieci.
W dobie sztucznej inteligencji i ogromnej liczby treści publikowanych każdego dnia umiejętność weryfikowania źródeł staje się jedną z najważniejszych kompetencji przyszłości.
Raport „Internet dzieci 2026”. Kto go przygotował?
Raport „Internet dzieci 2026” został opracowany przez Państwową Komisję ds. przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej 15. roku życia, Polskie Badania Internetu, Fundację Instytut Cyfrowego Obywatelstwa oraz firmę Gemius.
W prezentacji wyników uczestniczyli przedstawiciele środowiska edukacyjnego, eksperci zajmujący się bezpieczeństwem dzieci w sieci oraz reprezentanci Ministerstwa Edukacji Narodowej.
FAQ
Czy zakaz telefonów w szkołach zmniejszy czas korzystania z internetu przez dzieci?
Według ekspertów jedynie w ograniczonym stopniu. Większość aktywności online dzieci odbywa się poza szkołą.
Ile czasu dziennie dzieci spędzają w internecie?
Średnio 4 godziny i 25 minut dziennie w grupie wiekowej 7-14 lat.
Na co dzieci przeznaczają najwięcej czasu w sieci?
Przede wszystkim na serwisy streamingowe oraz rozrywkę internetową.
Ile czasu dzieci poświęcają na edukację online?
Średnio około sześciu minut dziennie.
Jakie działania eksperci uznają za najskuteczniejsze?
Przede wszystkim edukację cyfrową, rozwijanie krytycznego myślenia, budowanie zdrowych nawyków korzystania z technologii oraz zapewnienie dzieciom atrakcyjnych aktywności poza światem ekranów.
