Statystyki likwidacji szkół, kulisy zmian
W ubiegłym roku kuratoria oświaty w całym kraju wydały prawie 300 pozytywnych opinii w sprawie likwidacji lub przekształcenia placówek. Województwo lubelskie było rekordzistą, w 2025 roku wydano aż 76 takich opinii. Dla wielu samorządów to dopiero początek problemu, który w nadchodzących latach będzie narastał.
Spadająca liczba uczniów, skala wyzwania
Ministerstwo edukacji narodowej prognozuje, że między rokiem szkolnym 2026/2027 a 2042/2043 liczba dzieci i młodzieży spadnie o ponad 1,5 mln. To oznacza utratę średnio około 110 tys. uczniów rocznie. Skutki demograficzne już widać w przedszkolach i szkołach, coraz więcej placówek zmaga się z malejącą frekwencją.
Lublin, Śląsk, Kraków - lokalne rekordy zamknięć
W Lublinie samorząd odnotował spadek urodzeń o 50% w porównaniu do ubiegłego roku, co wpływa na plany edukacyjne miasta. Podobna sytuacja ma miejsce w województwie śląskim, kuratorium w Katowicach pozytywnie zaopiniowało 50 z 56 wniosków o likwidację lub przekształcenie szkół. W Krakowie natomiast spośród 53 wniosków 28 zyskało pozytywną opinię.
Problemy mniejszych miast i gmin
Niepokojące dane dotyczą także Dolnego Śląska, Lubuskiego, Poznania czy Proszowic. W wielu gminach liczba dzieci w przedszkolach i szkołach maleje tak szybko, że już teraz zamykane są oddziały, a w perspektywie kilku lat całe placówki mogą zniknąć.
Rządowe pomysły na ratowanie małych szkół
Ministerstwo edukacji narodowej przygotowało projekt ustawy, który ma dać samorządom możliwość wykorzystania budynków szkolnych do innych celów oraz wprowadzić obowiązkowe konsultacje z rodzicami przy planowanej likwidacji. Jednak samorządy podkreślają, że to nie wystarczy, ekonomia i malejąca liczba uczniów wciąż będą decydujące.
Czy istnieje realne rozwiązanie?
Eksperci podkreślają, że bez wprowadzenia standardów finansowania zadań edukacyjnych trudno będzie uratować małe szkoły. Jak mówi wicedyrektor biura Związku Powiatów Polskich: „Polityczne mrzonki o ratowaniu małych szkół nie pokrywają się z rzeczywistością budżetową samorządów”.
