Oficjalna instrukcja MSWiA i MEN dla szkół na wypadek ataku z powietrza. Procedury dla dyrektorów

Pierwsze minuty kryzysu i systemy alarmowe wewnątrz placówki

Zgodnie z zapisami rządowej instrukcji, kluczowym elementem skutecznej ochrony ludności jest natychmiastowa i sprawna dystrybucja sygnału alarmowego wewnątrz budynku szkolnego. Dyrektor placówki jest zobowiązany do stałego monitorowania zewnętrznych systemów ostrzegania (syreny miejskie, komunikaty RCB, systemy radiowe). W przypadku odebrania sygnału o zagrożeniu z powietrza, kierownictwo szkoły musi niezwłocznie uruchomić wewnętrzną procedurę alarmową.

Wytyczne techniczne dla personelu w pierwszych minutach po odebraniu zgłoszenia obejmują następujące zadania:

• Ogłoszenie alarmu wewnętrznego: uruchomienie radiowęzła szkolnego lub nadanie sygnału za pomocą trzech długich, powtarzających się dzwonków.
• Odcięcie mediów: natychmiastowe zamknięcie głównych zaworów instalacji gazowej na terenie całego obiektu.
• Zabezpieczenie elektryczne: odłączenie zasilania w nienadrzędnych sektorach budynku w celu minimalizacji ryzyka pożarowego.
• Wentylacja: całkowite wyłączenie systemów wentylacji mechanicznej i klimatyzacji w celu odcięcia dopływu powietrza z zewnątrz.
• Dzienniki lekcyjne: nakaz zabrania przez nauczycieli tradycyjnej dokumentacji lub urządzeń z dostępem do e-dziennika w celu weryfikacji obecności.

Wyznaczenie stref schronienia i zasada „dwóch ścian”

Jednym z najważniejszych i najbardziej szczegółowych rozdziałów rządowego dokumentu jest procedura rozmieszczenia uczniów wewnątrz struktury architektonicznej szkoły. Instrukcja wprost uwzględnia fakt, że większość polskich placówek oświatowych nie dysponuje profesjonalnymi schronami przeciwatomowymi czy podziemnymi schronieniami spełniającymi rygorystyczne normy techniczne. W związku z tym MSWiA nakazuje dyrektorom przeprowadzenie wcześniejszego audytu budynków i wyznaczenie tzw. stref bezpiecznych.

Procedura wyznaczania i przygotowania pomieszczeń ochronnych opiera się na poniższych wytycznych:

• Wykorzystanie podziemi: w pierwszej kolejności na schronienie należy adaptować piwnice, sutereny oraz podziemne hale sportowe.
• Reguła dwóch ścian: w budynkach bez podziemi uczniów należy relokować na korytarze wewnętrzne, oddzielone od otwartej przestrzeni minimum dwoma stałymi ścianami nośnymi.
• Izolacja od szkła: kategoryczny zakaz umieszczania dzieci w salach z dużymi przeszkleniami, oknami lub dachami szklanymi.
• Przypisanie stref: każda klasa i oddział przedszkolny musi mieć z góry przypisany konkretny sektor schronienia, aby uniknąć chaosu na klatkach schodowych.
• Drożność ciągów: bezwzględny nakaz usunięcia z korytarzy ewakuacyjnych szafek, krzeseł i innych przedmiotów mogących blokować ruch.

Blokada placówki i łączność kryzysowa za pomocą e-dziennika

Rozdział poświęcony koordynacji ruchu osobowego wokół szkoły w trakcie trwania alarmu budzi najwięcej emocji wśród opinii publicznej. Rządowa instrukcja stawia sprawę w sposób bezkompromisowy, priorytetowo traktując ochronę życia wewnątrz zamkniętego obiektu i eliminując czynniki zewnętrzne mogące zakłócić pracę służb ratunkowych. Dyrektor placówki zyskuje uprawnienia do wprowadzenia pełnej blokady fizycznej obiektu.

Szczegółowe ramy postępowania w obszarze komunikacji i kontroli dostępu zamykają się w następujących punktach:

• Ryglowanie wejść: nakaz całkowitego zamknięcia i zablokowania wszystkich drzwi zewnętrznych oraz bram wjazdowych na teren szkoły po zakończeniu ewakuacji wewnętrznej.
• Zakaz wydawania uczniów: bezwzględny zakaz zwalniania dzieci z lekcji i przekazywania ich opiekunom w trakcie trwania alarmu.
• Kontrola rodzicielska: zakaz gromadzenia się rodziców przed budynkiem szkoły oraz blokowania samochodami dróg dojazdowych dla wozów bojowych.
• Dedykowany łącznik: obowiązek wyznaczenia przez dyrektora jednej osoby odpowiedzialnej wyłącznie za utrzymywanie łączności ze służbami zewnętrznymi.
• Komunikaty przez e-dziennik: uruchomienie procedury masowego wysyłania szablonowych komunikatów kryzysowych do rodziców za pośrednictwem systemów Librus lub Vulcan.

Zakończenie akcji schronieniowej i otwarcie budynku może nastąpić wyłącznie po oficjalnym odwołaniu alarmu przez właściwe terytorialnie organy obrony cywilnej lub dowódców operacyjnych służb ratowniczych.

FAQ

Czy nauczyciel może wydać dziecko rodzicowi, który zgłosi się do szkoły w trakcie trwania alarmu?

Nie. Zgodnie z oficjalną instrukcją MSWiA i MEN, w trakcie trwania alarmu obowiązuje kategoryczny zakaz wydawania uczniów komukolwiek, w tym rodzicom i opiekunom prawnym. Dzieci muszą pozostać w wyznaczonej strefie schronienia pod opieką personelu aż do oficjalnego odwołania zagrożenia.

Co oznacza opisywana w rządowym dokumencie zasada „dwóch ścian”?

Jest to techniczna zasada bezpieczeństwa stosowana w budynkach, które nie posiadają piwnic ani schronów. Zakłada ona, że najbezpieczniejszym miejscem w czasie ataku z powietrza są wewnętrzne korytarze, które od podwórka lub ulicy są oddzielone przynajmniej dwiema barierami - ścianą zewnętrzną budynku oraz ścianą działową/nośną sali lekcyjnej.

W jaki sposób szkoła ma informować rodziców o sytuacji dzieci w trakcie trwania procedury kryzysowej?

Instrukcja nakłada na dyrektora obowiązek wyznaczenia pracownika, którego jedynym zadaniem jest obsługa systemów łączności elektronicznej. Informacje o stanie bezpieczeństwa uczniów oraz instrukcje dla opiekunów będą dystrybuowane na bieżąco za pomocą wiadomości masowych w dzienniku elektronicznym.